hoofdstuk 6

Meedoen in een inclusieve, sociale samenleving op een gezonde planeet

We zetten ons actief in voor zichtbaarheid van mensen met een beperking en hun mogelijkheden om onbeperkt mee te doen. Sociale inclusie krijgt voor Aveleijn vorm in de buitenwereld samen met (maatschappelijke) partners, met nadruk op ontmoetingen, gelijkwaardigheid en zichtbaarheid.

Wij voelen ons verantwoordelijk om een positieve bijdrage te leveren aan een inclusieve samenleving op een gezonde planeet. Vanuit ons Aardewerk programma werken we aan een duurzame manier van ondersteunen en organiseren. Duurzaamheid is geen los thema, maar steeds meer een integraal onderdeel van het dagelijks handelen én de missie van Aveleijn: Betekenisvol leven op een gezonde planeet.

Sociale inclusie

We proberen de stap te maken van participatie naar mede-eigenaarschap. Cliënten zijn steeds minder deelnemer en steeds vaker mede-maker, ambassadeur en onderzoekspartner. We leren door te doen in allerlei initiatieven: experimenteel, tijdelijk, projectmatig, maar ook terugkerend en structureel. Dit levert waardevolle inzichten op.

Terugkijkend op 2025, zijn wij trots op

  • De serieuze positionering op het thema eenzaamheid door deelname aan het wetenschappelijk onderzoek Collelo, de samenwerking met Samen1Twente op cliëntniveau en het aansluiten in de ontwikkeling van professionele expertise door Faktor5 in de regio Enschede.
  • Cliënten zijn zichtbaar als experts in de rollen van cultuurprogrammeur, ambassadeur eenzaamheid, museumtester, stembureaulid en mediamaker.
  • De samenwerking Kunst & Welzijn en de erkenning van de impact hierdoor die beloond is door de Gouden Prokkel. Naast de structurele samenwerking met Concordia hebben we ook nieuwe samenwerkingen onderzocht met het Hengelose orkest Armonia (dit kreeg helaas geen vervolg) en Kaliber Kunstenschool in het project ‘Leef jouw droom’ dat in 2026 een vervolg krijgt.
  • De start van het mediateam waarin mediamakers de communicatie binnen Aveleijn gaan versterken en ondersteunen. Ook zijn ze aanwezig bij opnames van Special TV en helpen ze met de voorbereidingen van de uitzendingen.

Reflectie:

Sociale inclusie is geen rechte lijn van exclusie direct naar inclusie, maar een zoektocht die veel tijd, pionieren en ook expertise vraagt. Langdurige relaties zijn hierin belangrijk. We moeten ook realistisch blijven over wat maatschappelijke organisaties (zoals verenigingen) en de samenleving aankunnen en waar Aveleijn extra moet (blijven) ondersteunen. Er gebeurt heel veel moois, maar het vraagt aandacht om deze initiatieven ook goed te verbinden met andere ontwikkelingen en verder te brengen binnen en buiten Aveleijn.

We richten ons in 2026 op

Eenzaamheid

Uit onderzoek blijkt dat mensen met een verstandelijke beperking gemiddeld vaker eenzaam zijn. Tijdige aandacht voor eenzaamheid kan in positieve zin invloed hebben op gezondheid en welbevinden. We zetten in 2026 in op:

  • wetenschappelijk onderzoek via Collelo;
  • bewustwording en training 8 cliënten via Samen1Twente. Zij kunnen in 2026 dit thema in gesprek brengen op locaties bij andere cliënten;
  • professionals bewust en bekwaam maken om met dit thema om te gaan, bijvoorbeeld via de methode van Faktor5.

Special Sport Events Twente

Vanaf 2026 krijgt Aveleijn een meerjaren uitvoeringsopdracht met bijbehorend budget vanuit Special Sport Events Twente. Het doel is om sporten voor mensen met een verstandelijke beperking regiobreed op de kaart te zetten vanuit de legacy van de Special Olympics 2022. In 2026:

  • organiseren we een regionale sportdag;
  • organiseren we een uitzwaaimoment voor de Twentse sporters die worden afgevaardigd naar de Special Olympics nationale spelen in Haarlem;
  • creëren we bij beeldbepalende sportevenementen in Twente ruimte voor mensen met een verstandelijke beperking.

Aardewerk

De zorgsector is verantwoordelijk voor 7% van de CO2 uitstoot in Nederland. Voor onze huidige en toekomstige generaties is het van groot belang dat wij onze uitstoot terugdringen. We staan bij Aveleijn voor leven vol betekenis in een inclusieve, gezonde en duurzame samenleving. Daarvoor zetten we ons actief in vanuit ons duurzaamheidsprogramma Aardewerk, we nemen deel aan de Green Deal Duurzame zorg.

Terugkijkend op 2025, zijn wij trots op

Bronzen certificaat Milieuthermometer Zorg voor Beeckesteijn In 2025 behaalde woonlocatie Beeckesteijn het bronzen certificaat van de Milieuthermometer Zorg. Dit biedt waardevolle inzichten voor bredere toepassing binnen Aveleijn.

Susanne Bentvelsen wint Jeroen Meijerink Award Onze bestuursvoorzitter Susanne Bentvelsen ontving afgelopen jaar de Jeroen Meijerink Award. De jury sprak haar waardering uit voor het duurzaamheidsprogramma Aardewerk en de betrokkenheid van cliënten, medewerkers en partners.

Steeds meer verbonden We nemen deel aan het Bestuurlijk Netwerk Duurzaamheid van de VGN en bereiden ons voor op mogelijke toekomstige rapportageverplichtingen. Zo hebben we bepaald welke duurzaamheidsthema's relevant voor onze organisatie vanuit 2 perspectieven:

  1. de impact van onze organisatie op mens en milieu;
  2. de impact van de buitenwereld op onze organisatie;

Ondanks alle inspanningen is het moeilijk om onze CO2-footprint verder te verkleinen. . We hebben gezien dat onze footprint in 2024 niet was gedaald ten opzichte van 2023. We hebben nog geen compleet beeld over 2025 Verdere veranderingen zijn nodig zijn om de duurzaamheidsdoelstellingen te halen.

Onze Aardewerk Menukaart is opgenomen in de jaarcyclus, waarbij elk Aveleijn cluster vanaf 2026 een eigen set duurzame maatregelen opstelt én uitvoert.

Nieuwe locaties We openden 3 nieuwe locaties in 2025:

  1. Vervanging van woonlocatie ’t Reef in Goor
  2. Daglocatie De Roos in Goor
  3. Woonlocatie Geessinkbrink in Enschede.

Daarmee verbeterden wij onze kwaliteit van onze huisvesting en hebben we de wachtlijst verkort.

Reflectie:

Via het Aardewerkprogramma betrekken we cliënten en medewerkers actief bij duurzame keuzes, zoals workshops over kleding en consumptie. We startten verschillende initiatieven om bewustwording te bevorderen en klimaatvriendelijk gedrag te stimuleren. Zoals bijvoorbeeld de pilot met biologische, seizoensgebonden en lokale voeding. Ondanks alle inspanningen is het moeilijk om onze CO2-footprint verder te verkleinen. Verdere veranderingen zijn nodig zijn om de duurzaamheidsdoelstellingen te halen.

We richten ons in 2026 op

Verkleinen ecologische voetafdruk

We hebben de ambitie om onze ecologische voetafdruk jaarlijks met 5% te verkleinen. We werken verder aan bewustmaking van cliënten en medewerkers om in kleine stappen duurzame veranderingen te realiseren. De Aveleijn menukaart is een belangrijke bron binnen de 5 thema's voeding, spullen en afval, groene leefomgeving, gebouwen en energie en mobiliteit. Met elke duurzame actie kan een locatie een boom verdienen. In 2026 verzamelt elke locatie 20 boompjes. Nieuwe initiatieven worden intern en extern gedeeld om bewustwording te vergroten en van elkaar te kunnen leren.